Ders Çalışırken Masa Düzeni Nasıl Olmalı?

Ders çalışırken masada yalnızca o anki derse ait olanlar bulunmalı: açık kitap ve defter, birkaç kalem, silgi, cetvel ve bir bardak su. Telefon, oyuncaklar ve başka derslerin kitapları görüş alanının dışında durmalı. Masa pencereye yan dönük olmalı, sandalye de ayakların yere tam basacağı yükseklikte. Bu üç temel (sade yüzey, doğru ışık, doğru oturuş) yerine oturduğunda, gerisi kişisel tercihlere kalıyor.

Ders çalışma masası nereye konmalı?

Pencereye yan

Masanın en iyi yeri, pencereden gelen ışığın yandan vurduğu yerdir. Bilgisayar ya da tabletle çalışılıyorsa ABD İş Güvenliği ve Sağlığı İdaresi (OSHA) ekranın pencereye dik konumlandırılmasını öneriyor; böylece pencere ışığı ekrana doğrudan vurmaz (OSHA, monitörler). Kâğıt üzerinde çalışırken de aynı yerleşim işe yarar: ışık yandan gelince ne göz kamaşır ne de elin kâğıdın üstüne gölge düşürür. Sağ elini kullanan biri için ışığın soldan, sol elini kullanan biri için sağdan gelmesi, yazarken elin gölgesini önler.

Yatağın değil, masanın başında

Yatakta ders çalışmak rahat görünür ama kitap ve defter dizlerde, boyun öne eğik kalır. Masa, "burası çalışma yeri" diye ayrılmış bir alan olduğu için birçok kişiye işe başlamayı da kolaylaştırır.

Gürültü ve trafikten uzak

Mümkünse masayı televizyonun görüş alanından ve evin en çok geçilen koridorundan uzağa koy. Küçük bir evde bu her zaman mümkün değil; o zaman masayı duvara dönük yerleştirmek bile görsel dikkat dağıtıcıları azaltır.

Sandalye ve masa yüksekliği nasıl olmalı?

Çocuklar büyüdükçe masa ve sandalye ölçüleri hızla uyumsuz hâle gelir. OSHA'nın çalışma yeri önerilerine göre sandalye yüksekliği, ayak tabanının tamamı yere basabildiğinde doğrudur; yere ulaşamayan ayaklar için sabit bir ayak dayanağı kullanılmalıdır. Sırt dayanağı da omurganın doğal kavisini izlemelidir (OSHA, sandalyeler). Bu öneriler yetişkin çalışma yerleri için yazılmış olsa da ilke aynı: yetişkin boyundaki bir sandalyede oturan çocuğun ayakları havada kalıyorsa, sandalyenin önüne bir ayak dayanağı ya da sağlam bir kutu koymak kolay bir çözüm.

Masanın altında da bacakların rahat hareket edebileceği bir boşluk kalmalı. OSHA bu alanın dosya ve kitap depolamak için kullanılmamasını öneriyor (OSHA, masalar). Okul çantasını masanın altına değil, yanına bir kancaya asmak bu boşluğu korur.

Bilgisayar ya da tabletle ders çalışırken

Uzaktan derslerde ve ödev araştırmalarında ekran masanın merkezine geçiyor. OSHA, ekranın tam karşıya ve gözden 50 ile 100 cm (20–40 inç) arası uzağa konmasını, üst kenarının göz hizasında ya da biraz altında olmasını öneriyor (OSHA, monitörler). Dizüstü bilgisayarı birkaç kalın kitapla yükseltip ayrı bir klavye kullanmak, bu öneriye ucuz bir yoldan yaklaşmanı sağlar.

Tablet ya da telefonla ders izlenirken cihazı masaya yatırmak yerine bir standa dik koymak, başın sürekli öne eğilmesini azaltır. Ekranla çalışırken de kâğıt ve kalem el altında kalsın; not almak için ekrandan başka bir sekmeye geçmek, dikkatin dağılması için kolay bir kapıdır.

Ders çalışırken masada neler olmalı?

• O dersin kitabı ve defteri. Diğer dersler rafta.
• Kalemler, silgi, kalemtıraş. Tek bir kalemlik ya da kalem kutusunda.
• Cetvel ve şablonlar. Geometri ve çizim için. Şekil ve harf şablonlu cetveller, küçük yaşta düzgün şekil çizmeyi kolaylaştırır.
• Su. Kapaklı bir şişe, kâğıtların üstüne dökülme riskini azaltır.
• Saat ya da zamanlayıcı. Çalışma ve mola sürelerini görmek için; telefon yerine ayrı bir saat daha iyi.
• Bir not kâğıdı. Çalışırken aklına gelen "sonra yapacağım" işlerini yazıp kafandan çıkarmak için.

Ders çalışırken masada neler olmamalı?

• Telefon. Bildirim gelmese bile görüş alanındaki bir telefona uzanma isteği doğabilir. Ders süresince başka bir odada ya da çekmecede bekletmek en basit kural.
• Başka derslerin malzemeleri. Görünürde duran yarım kalmış bir ödev, şu anki işten dikkati çeker.
• Abur cubur. Mola zamanına sakla; masada dağılan kırıntı ve yapışkan ambalajlar kâğıtlara da zarar verir.
• Fazla süs. Bir iki kişisel parça masayı sahiplenmeyi kolaylaştırır, ama yüzeyi kaplayan figürler çalışma alanını daraltır.

Malzemeler nasıl düzenlenir?

Kalemlik ya da kalem kutusu

Kalemleri tek bir yerde toplamak, "kalemim nerede" aramalarını bitirir. Masada kalan bir kalemlik ile okul çantasına giren bir kalem kutusunu ayırmak iyi bir alışkanlık: kutu okula gider, kalemlik masada kalır, sabah aceleyle bir şey unutulmaz. Eğlenceli bir kalem kutusu küçük çocuklarda masayı "benim" yapmanın kolay yoludur. Seçenekler masa ve ofis kategorisinde.

Ders bazında klasörler

Her ders için ayrı renkte bir klasör ya da kutu. Ödev kâğıtları, çalışma yaprakları ve notlar karışmaz. Rafın üstünde dik duran dosyalıklar, masa yüzeyini boş tutar.

Haftalık plan

Masanın üstündeki duvara bir haftalık plan ya da takvim asmak, sınav ve ödev tarihlerini göz önünde tutar. Küçük çocuklar için resimli bir çizelge daha anlaşılırdır.

Çocuklar için: kendi masasını birlikte kur

Masa düzenini çocuğa dayatmak yerine onunla birlikte kurmak, düzenin sürmesini kolaylaştırır:

1. Ona sor. Kalemliğin nerede durmasını istiyor? Hangi rengi seçmek istiyor?
2. Bir kişisel parça. Sevdiği bir figür, bir fotoğraf ya da kendi yaptığı bir resim. Bir tane yeter.
3. Etiketle. Okuma yazma öğrenen çocuklar için çekmece ve kutulara etiket yapıştırmak, hem düzene yardım eder hem de küçük bir okuma alıştırması olur.
4. Gün sonu toplama. Ertesi günün çantası hazırlanırken masa da toplanır. Beş dakikalık bir rutin.

Çalışma ve mola düzeni

Masa ne kadar iyi düzenlense de uzun süre kesintisiz oturmak yorar. Belli bir süre çalışıp kısa bir mola vermek ve molada masadan kalkıp biraz hareket etmek, birçok öğrencinin işine yarayan bir düzen. Molada ekrana değil pencereden dışarı, uzağa bakmak da iyi bir alışkanlık. Süreleri çocuğun yaşına ve dikkat süresine göre ayarla; küçük çocuklar için kısa ve sık molalar daha gerçekçi.

Paylaşılan masa

Kardeşler aynı masayı kullanıyorsa her çocuğa masanın bir yarısını, kendi kalemliğini ve kendi rafını ayırmak tartışmaları azaltır. Ortak alanı ise "kim kullandıysa toplar" kuralıyla yönetmek en adili.